تاریخچه حمل ونقل در کشور عزیزمان ایران

تاریخچه حمل و نقل در کشور عزیزمان ایران

شرح مطالعاتی حمل ونقل در ایران  به قلم ما

طبق اطلاعات بدست آمده ما بدین شرح تاریخچه حمل و نقل را بیان میکنیم :

حمل و نقل در مناسبات اجتماعی و اقتصادی جهان نقش ویژه‌ای دارد و فعالان در این عرصه  درحمل و نقل نوین و همچنین  در ایجاد تمدنی که از آن با نام تمدن قرن بیستم یاد می‌شود بیشترین سهم را داشته و یاریگر انسان در پی‌ریزی مدنیت و شهر نشینی  و گذر از دوران سراسر تحول انقلاب صنعتی بوده است.

بررسی تاریخ تمدنهای بزرگ حکایت از آن دارد که در قرون و اعصار گذشته. برخورداری از شبکه حمل و نقل کارآمد، یکی از عوامل زمینه‌ساز توفیق تمدن‌ها در عرصه تولید و بازرگانی داخلی و خارجی بوده و تمدن باستانی و پرافتخار ایران نیز، بخشی از موقعیت و اقتدار تاریخی خود را مدیون موقعیت جغرافیایی خاص و نظام توانمند و انعطاف‌پذیر حمل و نقل و ارتباطات بوده است.

به دنبال وقوع انقلاب صنعتی ، زوال تدریجی و متروک شدن جاده ابریشم باعث قطع ارتباط میان تمدن باستانی ایران با جهانی  شد که یمن نوزایی سیاسی، اجتماعی و اقتصادی. سوار بر مرکب راهوار فن‌آوری ، جاده پیشرفت، ترقی و توسعه را با سرعتی سرسام‌آور می‌پیمود. برخورداری از منابع و سرمایه‌های خدادادی و از جمله منابع غنی نفت و گاز، باعث شد در طول یکی دو قرن اخیر با شدت گرفتن روند تحولات اقتصادی  اجتماعی جهان. شکاف میان اقتصاد کشور ما و اقتصاد جهانی روز بروز وسعت یابد و اقتصاد ملی ما به اقتصادی کاملاً وابسته به منابع فنا‌پذیر نفت و گاز بدل شود.

با پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی و قطع یکایک حلقه‌های وابستگی، تلاش برای یافتن منابع درآمدی جدید آغاز شد و در سالیان اخیر و بویژه در پی آشفتگی بازارهای جهانی نفت و سقوط دور از انتظار قیمت این فراورده در سالهای ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۸ شمسی. بخش حمل و نقل به عنوان بخشی درآمدزا مورد توجه برنامه ریزان اقتصادی کشور قرار گرفت . امروز کارشناسان اقتصادی کشور به اتفاق براین نکته اذعان دارند که صنعت حمل و نقل ،صنعتی بالقوه توانمند است که به مدد مدیریت صحیح و درایت اقتصادی ،قادر است به عنوان یکی از منابع درآمدی جایگزین درآمد نفت ، در اقتصاد کشور ایفای نقش نماید.

در این میان واقعیت آن است که صنعت حمل ونقل در مفهوم امروزین آن ، مقوله تازه و بدیعی در کشور ایران است . شیوه های صنعتی حمل ونقل در اوایل قرن بیستم به کشور ما راه یافتند و همانند هرنقطه دیگر از جهان در اندک زمانی ، دگرگونیهای توفنده ای در ابعاد مختلف اقتصادی ،اجتماعی و سیاسی ایجاد کردند.

در تاریخ تحولات این صنعت در کشورمان ، روزها و ایام سرنوشت سازی بوده اند که نقشی تعیین کننده در شکل گیری و انسجام شبکه حمل ونقل کشور داشته اند . ۲۶ آذر سال ۱۳۶۲ در زمره چنین ایامی است . ۲۶ آذرماه هرسال ، یادآور صدور فرمان امام راحل ((ره )) در سال ۱۳۶۲ در زمینه اعزام کامیونها به بنادر جنوبی برای تخلیه کالاهای وارداتی از مبادی دریایی کشور است . برای درک بهتر زمینه های صدور این فرمان ، بررسی اوضاع و شرایط اجتماعی و اقتصادی کشور در آن ایام ضروری است .

ایجاد تنگنا و محدودیت در نظام ترابری کشور ، یکی از تبعات اقتصادی جنگ تحمیلی بود . به لحاظ موقعیت ویژه جغرافیایی و دسترسی گسترده ایران به آبهای آزاد، بیشترین مبادلات تجاری کشور همواره از طریق بنادر جنوبی صورت می‌گرفته است و با بروز جنگ، مشکلات و محدودیتهای فراوانی در گلوگاههای اصلی کشور رخ نمود، به ترتیبی که از مجموع بنادر فعال پنجگانه آبادان ، خرمشهر، بندر امام، بوشهر و بندرعباس، بنادر آبادان و خرمشهر به کلی از صحنه حمل و نقل حذف شدند و بندر امام نیز به دلیل نزدیکی به مناطق جنگی به حالت نیمه تعطیل درآمد.

از سوی دیگر به علت نیازهای فزاینده ناشی از ضرورتهای جنگ و افزایش جمعیت، میزان واردات کالاهای اساسی از طریق بنادر افزایش یافته بود. و تعداد کثیر کشتیهای در انتظار تخلیه در بنادر، نگرانیهای فراوانی در زمینه بروز بحران ناشی از اتمام ذخیره کالاهای اساسی در شهرها و جبهه‌های جنگ، فساد محمولات غذائی کشتیهای در انتظار تخلیه، تهدید کشتیهای منتظر تخلیه از سوی هواپیماها و توپخانه دشمن و شمول دموراژها و بیمه‌های جنگی سنگین و کمر‌شکن به کشتیهای منتظر ایجاد کرده بود.

برای مقابله با این معضل ستادی متشکل از برخی دستگاههای اجرایی، با مسئولیت معاونت وقت حمل و نقل وزارت راه و ترابری ، به عنوان یکی از شاخه‌های ستاد بسیج اقتصادی تشکیل شد و با اتخاذ تدابیری از جمله هماهنگی با دستگاههای ذیربط و نیز تأمین و توزیع لاستیک و  قطعات یدکی و روغن موتور و دیگر خدمات مورد نیاز کامیونداران موقعیتهایی در زمینه جلب  و جذب آنان به سمت مبادی ورودی حاصل شد، اما از آنجا که میزان کالاهای وارداتی، بسیار بیشتر از توان پذیرش و بارگیری ناوگان حمل و نقل  در آن مقطع بود مشکل نوبتهای طولانی برای تخلیه کشتیها کماکان ادامه یافت و در آذر ماه سال ۱۳۶۲٫ تعداد کشتیهای منتظر تخلیه به حدود ۱۰۰ فروند رسید.

 با اوج گرفتن بحران گزارشاتی در زمینه وجود کالاهای اساسی و مورد نیاز کشور در بنادر جنوبی و محدودیت شدید در زمینه حمل و نقل و انتقال آنها به شهرها و مناطق جنگی، از سوی مقامات وزارت راه و ترابری و وزارت بازرگانی، به حضرت امام
( ره) ارائه شد و رهبر کبیر انقلاب اسلامی نیز در سخنرانی خود در روز ۲۶ آذر ماه ۱۳۶۲، با انفاس قدسیه خویش، ضمن اطمینان دادن به مردم در زمینه وجود مایحتاج عمومی به مقدار مورد نیاز در بنادر جنوب، کامیونداران کشور را به مشارکت در تخلیه هرچه سریعتر بنادر فراخواندند.

در پی صدور فرمان تاریخی امام راحل( ره) کامیونداران ، رانندگان و مؤسسات و انجمنهای صنفی، آمادگی خود را برای مشارکت در بسیج تخلیه بنادر اعلام کردند و معاونت حمل و نقل وزارت راه و ترابری نیز با ایجاد ستاد تخلیه کالا از مبادی ورودی مدیریت مؤثری را در زمینه هماهنگی دستگاهها و نهادهای ذیربط برای برنامه‌ریزی پهلو‌گیری کشتیها، تأمین و بکارگیری تجهیزات و عوامل تخلیه و بارگیری در اسکله‌ها ، افزایش ساعات کار گمرکات و بناد رو ارائه خدمات مورد نیاز، به عمل آورد و در نهایت به درایت حضرت امام ( ره) و فداکارای، ایثار و تلاش شبانه‌روزی دست‌اندرکاران حمل و نقل، مشکل تجمع کالاهای وارداتی و نوبتهای طولانی تخلیه کشتیها در  بنادر کشور حل شد.

۱۴ سال پس از زمان صدور فرمان امام راحل ( ره) در سال ۱۳۷۶ به پیشنهاد وزارت راه و ترابری و برای آگاه‌سازی هرچه‌بیشتر رجامعه با نقش و جایگاه بخش حمل و نقل، روز ۲۶ آذر ماه، از سوی شورای فرهنگ عمومی کشور به عنوان روز حمل و نقل شناخته شد .

این روز روز قدردانی از خدمات رانندگان و سایر دست‌اندرکاران و شاغلان بخش حمل و نقل کشور و فرصتی مناسب برای بازنگری نیازها و مشکلات این بخش است.

 

تارخ حمل و نقل

علی کوشا

وب مستر

شما ممکن است این را هم بپسندید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *